თამარ ცბიერი
ისტორიული ხუთმოქმედებიანი
დრამატიული პოემა
მოქმედნი პირნი:
გიორგი გურიელი — იმერეთის მეფე.
თამარ დედოფალი — მისი მეუღლე.
ქუთათელი — მსაჯულთუხუცესი.
ნაკაშიძე — სახლთუხუცესი.
გოჩა — მგოსანი.
შიკრიკი.
მასხარა
ცირა — მოახლე.
ნიკო — გურიელი.
1) მობურთალნი
2) მობურთალნი
მობურთალები და კარისკაცები.
მოქმედება პირველი
საბურთაო მოედანი. წინ დიდი ჭადრის ხე ქვის ტახტით. იქვე მახლობლად, რიონის პირად, ოქროს ჩარდახის ცალი გვერდი მოჩანს. ხმაურობაა.
ხმა სცენის გარედან
გავარდა ბურთი!.. მარჯვედ, ბიჭებო!..
აღარ გაუშვათ მეორედ იქით!
ჰო, ჰო, ჰო, ჰო, ჰო! ცხენოსანს ერგო!
ვისაც მუხლს გერჩისთ, გამოუდექით!
შენი ჭირიმე, შენი, გურულო!
ვეფხვია!.. დასწვდა... ცხენზე შეუხტა!
ოჰ, გამოაგდო... ბრაწი ცხენოსანს!
ეყოს სირცხვილად! ხერხი წაუხდა!..
გავარდეს ბურთი!.. ნუ გააჩერებთ!
არ ვარგა ჯგლითი! რისთვის დამალეთ?
სუყველა ერთად ნუ მოაწყდებით!..
ნიკო მიუშვით! მაგას აცალეთ!
გამოსვლა პირველი
(ორი მობურთალი, დაქანცულ-დაკარწახებულები)
პირველი მობურთალი
უჰ, დედაჩემო! თავს რისთვის ვიკლავთ?
რომ აღარ არის ძალი და ღონე!..
მეორე მობურთალი
რა გაეწყობა, მეფე-დედოფალს
ნაძლევი აქვსთო, ხომ გაიგონე?
პირველი მობურთალი
მეფე მხარს იჭერს გურულებისას!
მეორე მობურთალი
დედოფალი კი ჩვენსკენ არიო...
მიტომ გახურდა ეს ბურთაობა,
თითქოს ირყევა მთა და ბარიო.
პირველი მობურთალი
უნდა ვთქვათ, რომ ჩვენ მეტნი არ ვიყოთ,
დაგვამარცხებდენ დღეს გურულები:
ხელ-ფეხსაც ერჩისთ, თვალ-ყურიც უჭრისთ
და ისე ხტიან, როგორც რომ შვლები.
გამოსვლა მეორე
იგინივე და მასხარა
მასხარა
ეჰე! ბიჭებო, აქ რას უზიხართ?
პირველი
დაღალული ვართ! მოსვენება გვსურს!
მასხარა
კურდღელს რომ ძაღლი ჩამოურჩება,
აღარვინ აჭმევს მაშინ იმ ძაღლს პურს!..
ბურთის ძაღლებო! თქვენი კურდღელიც
ის ბურთი არის, იქ მიაშურეთ!..
თუ მოედანი გურულებს დარჩათ,
რა მოგივიდესთ, აბა უყურეთ:
ვერ გადურჩებით მაშინ დედოფალს
ვეღარც ცოცხალი და ვეღარც მკვდარი!
მეორე
ჩვენ გურულები ვერ გვაჯობებენ,
ადიდოს ღმერთმა ისევ თამარი!
(ადგებიან და მიდიან)
ხმა
წავიდა ბურთი! გაშპა გურული!
ნუ გაუშვებთ, ნუ! დაუხვდით ვინმე!
პირველი (დაუხვდება წინ)
დააგდე ბურთი! ვეღარ წამიხვალ!
დამრჩი, გურულო, აქ გახლავარ მე!..
(გურული ფეხს გამოჰკრავს, დასცემს, თავზე გადაახტება და გააქვს ბურთი,
სხვები უკან მისდევენ).
მასხარა
(თვალს გააყოლებს მოთამაშეებს, მერე მობრუნდება, დაცინვით)
მიმინოსა მწყერი უყვარს,
შევარდენსა ნადირობა!
…